เลือกสูตร ‘นมผง’เพื่อลูก

‘นมแม่’ เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับลูกน้อย ประโยชน์หลายอย่างที่ได้จากนมแม่ไม่สามารถทดแทนได้ด้วยนมผง องค์กรค์ต่างๆ จึงแนะนำให้คุณแม่เลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว (exclusive breastfeeding) ตั้งแต่แรกเกิด ถึงอายุ 6 เดือน


จากนั้นเริ่มให้อาหารตามวัยที่ปลอดภัยและเหมาะสมควบคุ่กับการให้นมแม่ต่อเนื่องจนถึง 2 ปี หรือนานกว่านั้น เพราะประโยชน์ของการให้นมแม่ ไม่ได้จำกัดอยู่แค่กับลูกน้อยเท่านั้น แต่ยังมีประโยชน์ต่อตัวคุณแม่เองและครอบครัวอีกด้วย


อย่างไรก็ดี คุณแม่บางท่านอาจไม่สามารถให้นมลูกได้ จึงจำเป็นต้องมองหานมผงเพื่อช่วยเสริมคุณค่าทางโภชนาการให้ลูก


นมผงบางชนิดใช้สำหรับดูแลเด็กที่มีภาวะร่างกายที่แตกต่างจากเด็กที่มีสุขภาพดีเรียกว่า ‘นมสูตรเฉพาะเพื่อความต้องการเฉพาะ’ซึ่งมีการดัดแปลงลักษณะทางกายภาพหรือสารอาหารเพื่อให้เหมาะกับปัญหาสุขภาพ หรืออาการของลูกโดยที่ยังคงคุณค่าของสารอาหารเอาไว้ และสามารถใช้ทดแทนนมสูตรดัดแปลงสำหรับทารกสูตรปกติได้ อย่างไรก็ตามคุณแม่ควรปรึกษาแพทย์ก่อนการตัดสินใจเลือกใช้นมผงสูตรเฉพาะเหล่านี้


ชนิดของนมผงสูตรพิเศษต่างๆ


1. นมผงสูตรสำหรับลดความเสี่ยงการเกิดภาวะภูมิแพ้

เหมาะกับเด็กที่ครอบครัวมีประวัติเป็นโรคภูมิแพ้ โดยเฉพาะถ้าคุณแม่ หรือคุณพ่อเป็นโรคภูมิแพ้ ลูกจะมีโอกาสเป็นโรคภูมิแพ้ได้สูง และอาจสูงถึง 80% ถ้าทั้งคุณพ่อและคุณแม่เป็นโรคภูมิแพ้


นมผงสูตรนี้เรียกว่า นมสูตรโปรตีนนมผ่านกระบวนการย่อยบางส่วน (partially hydrolyzed protein formula; pHF) หรือ หรือ H.A. ซึ่งมีการย่อยโปรตีนให้มีโมเลกุลขนาดเล็กลง จึงลดการกระตุ้นระบบภูมิต้านทานของร่างกาย จึงลดโอกาสการเกิดอาการภูมิแพ้ต่างๆ


เช่น การแพ้โปรตีนนมวัว การเกิดผื่นผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ เพราะการแพ้โปรตีนนมวัวหรือการแพ้อาหารอาจจะเป็นประตูเปิดเข้าสู่ขบวนการแพ้ต่างๆ ในระยะยาวของลูก เช่น หลังจากแพ้อาหารต่างๆ จากนั้นจะเกิดผื่นผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ เกิดหอบหืด แพ้อากาศตามมาได้เป็นต้น


และนอกจากคุณสมบัติในการลดการแพ้แล้ว คุณแม่ยังสามารถมองหาสารอาหารเพื่อช่วยเสริมสร้างพัฒนาการด้านต่างๆให้ลูก ในนมสูตร H.A.นี้ ได้อีกด้วย เช่น


  • พรีไบโอติก หรือใยอาหารที่เป็นอาหารของจุลินทรีย์สุขภาพ และ โพรไบโอติก หรือจุลินทรีย์
  • สุขภาพ เพื่อช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทาน
  • DHA/ARA และโอเมก้า 3,6,9 เพื่อพัฒนาการของสมอง


2. นมผงสูตรสำหรับเด็กที่แพ้โปรตีนนมวัว

นมผงสูตรนี้แพทย์จะเป็นผู้แนะนำให้ใช้ในกรณีที่ลูกมีอาการแพ้โปรตีนนมวัวเกิดขึ้นแล้ว โดยเด็กจะมีอาการได้หลายลักษณะแสดงออกในหลายระบบของร่างกาย เช่นระบบหายใจ จะมีน้ำมูกเรื้อรัง หายใจไม่สะดวก เป็นต้น ระบบทางเดินอาหาร จะมีอาการปวดท้อง ท้องเสียเรื้อรัง ถ่ายเป็นมูก หรือมูกเลือด เป็นต้น ระบบผิวหนัง เด็กจะมีผื่นขึ้น อาจเป็นลักษณะผื่นเม็ดทรายหรือผื่นลมพิษ เป็นต้น


นมผงสูตรนี้เรียกว่า สูตรโปรตีนผ่านการย่อยอย่างละเอียด (extensively hydrolyzed formula;eHF) ซึ่งการที่โมเลกุลของโปรตีนมีขนาดเล็กมาก จึงไม่กระตุ้นให้ระบบภูมิต้านของร่างกายให้สร้างสารต่อต้านขึ้น เด็กจึงหายจากอาการที่เป็นภายใน 2-4 สัปดาห์ แต่ยังคงต้องใช้นมสูตรนี้ต่อเนื่องจนกว่าแพทย์จะแนะนำให้หยุดใช้ได้


ในกรณีที่คุณหมอแนะนำให้ใช้นมผงสูตรนี้ คุณแม่ก็สามารถใช้แทนนมสูตรดัดแปลงสำหรับทารกได้อย่างสบายใจ เพราะถึงแม้จะเป็นนมผงสูตรเฉพาะ แต่ให้สารอาหารที่เหมาะสำหรับการใช้เลี้ยงทารกได้


  • ให้สารอาหารหลัก โปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน วิตามินและเกลือแร่อย่างครบถ้วน
  • มีส่วนผสมของพรีไบโอติก สารอาหารสำคัญที่พบในน้ำนมแม่ ซึ่งช่วยส่งเสริมสุขภาพของลูก
  • DHA/ARA โอเมก้า 3,6 เพื่อพัฒนาการของสมอง

 

3. นมผงสูตรสำหรับเด็กที่มีอาการไม่สบายท้อง

แหวะนม ท้องอืด โคลิค ท้องผูก ซึ่งในทารกบางรายที่ระบบการย่อยยังอาจพัฒนาไม่สมบูรณ์ เมื่อกินนมสูตรสำหรับทารกปกติอาจจะมีอาการไม่สบายท้องต่างๆ ขึ้นได้ นมสูตรเพื่อความสบายท้อง นมสูตรนี้ให้สารอาหารครบถ้วน และมีการปรับสารอาหารต่างๆ ให้ย่อยและดูดซึมง่าย เช่น


  • a. ย่อยโปรตีนให้เล็กลงบางส่วน เพื่อให้ไปย่อยต่อได้ง่าย
  • b. ใช้กรดไขมัน เบต้าปาล์มิติก ซึ่งไขมันชนิดพิเศษนี้จะไม่จับกับแคลเซียมในทางเดินอาหารเหมือนกรดปาล์มิติกในนมสูตรปกติ จึงช่วยลดอาการท้องผูก
  • c. ปรับลดปริมาณน้ำตาลธรรมชาติในนมที่เรียกว่าแลคโตสลง เนื่องจากเด็กบางคนอาจยังย่อยแลคโตสได้ไม่สมบูรณ์ในช่วงแรก ทำให้เกิดอาการไม่สบายท้องได้
  • d. ใยอาหาร พรีไบโอติก ช่วยสร้างสภาวะที่เหมาะสมในทางเดินอาหาร มีส่วนช่วยลดอาหารไม่สบายท้อง


4. นมผงสูตรสำหรับเด็กน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์

นมผงสูตรนี้เด็กที่น้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์ เมื่อเทียบกับเด็กในวัยเดียวกัน เนื่องจากมีการปรับปริมาณสารอาหารและพลังงานมากขึ้น เพื่อช่วยเร่งให้ร่างกายเจริญเติบโตได้เร็วขึ้น ช่วยลดปัญหาต่างๆที่อาจจะเกิดขึ้นถ้าปล่อยให้ลูกน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์อย่างต่อเนื่องในระยะยาว


โดยคุณแม่อาจพิจารณาเลือกสูตรที่มีส่วนผสมของใยอาหาร มีรสชาติอร่อย กินง่ายและที่สำคัญต้องให้พลังงานสูง และมีวิตามินและแร่ธาตุที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต เพื่อให้ลูกได้รับสารอาหารที่เพียงพอในการเร่งการเติบโตด้วย แต่อย่างไรก็ตามคุณแม่ควรเลี่ยงปริมาณน้ำตาลทราย (ซูโครส)ที่มากเกินไป เพราะจะทำให้ลูกน้อยมีโอกาสฟันผุ ติดหวาน และเป็นโรคอ้วนได้


อย่างไรก็ตามการเลือกใช้นมผงสูตรเฉพาะต่างๆเหล่านี้ คุณแม่ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อช่วย วินิจฉัยและพิจารณาหาสูตรที่เหมาะสมสำหรับลูกก่อนตัดสินใจเริ่มใช้

อ่านเพิ่มเติม