เติบโตต่ำกว่าเกณฑ์

เติบโตต่ำกว่าเกณฑ์

เมื่อลูกน้อย "ตัวเล็ก" กว่าเด็กวัยเดียวกัน หรือ น้ำหนัก "ต่ำ" กว่าเกณฑ์ อาจไม่ใช่เรื่องเล็ก ๆ อีกต่อไป เพราะนี่คือสัญญาณที่บ่งบอกว่าลูกน้อยได้รับพลังงานและสารอาหารไม่เพียงพอต่อการเจริญเติบโต แม่สามารถช่วยเสริมการเจริญเติบโตของลูกน้อย ด้วยการเลือกโภชนาการที่เหมาะสมให้กับลูก

ฝากคำถามถึงคุณหมอ ประวัติคุณหมอ

คำถามที่ได้รับการตอบแล้ว

วีรนุช ทองโตนด

ลูกทานนมแม่ล้วนค่ะ ทานประมาณวันนละประมาณ28ออนซ์ นมแม่ค่อนข้างข้นค่ะ แต่ลูกน้ำหนักตัวขึ้นน้อยมาก ตอนนี้เริ่มค่อยๆเริ่มป้อนอาหารบดวันละ1มื้อค่ะ น้องอายุ6เดือนกว่าแล้วน้ำหนักแรกคลอดอยู่ที่3,225กรัม ตอนนี้แค่6,400กรัมเองค่ะ ควรทำยังไงดีคะ

รศ. พญ.สุภาพรรณ ตันตราชีวธร

รศ. พญ.สุภาพรรณ ตันตราชีวธร

ลูกอายุ 6 เดือนกว่า น้ำหนัก 6,400 กรัม ถือว่าน้ำหนักค่อนข้างน้อย ทารกวัยนี้ควรได้รับนมแม่ร่วมกับอาหารตามวัย 1 มื้อ ประกอบด้วยข้าวบด 2-3 ช้อนกินข้าว ไข่แดงสุกครึ่งฟองหรือเนื้อสัตว์หรือตับบด 1 ช้อนกินข้าว ผักต้มเปื่อยบดละเอียด ½- 1 ช้อนกินข้าว น้ำมันพืช ½ ช้อนชา และผลไม้สุกบด 1-2 ชิ้น ค่อยๆ เพิ่มจำนวนมื้อ ปริมาณ และความหยาบของอาหารเมื่อลูกอายุมากขึ้น โดยเพิ่มอาหารเป็น 2 มื้อเมื่ออายุ 8-9 เดือน และ 3 มื้อเมื่ออายุ 10-12 เดือน นอกจากนี้คุณแม่ควรพาลูกไปพบกุมารแพทย์ เพื่อตรวจความเข้มข้นของเลือด เพราะการที่ได้รับนมแม่อย่างเดียว 6 เดือนและกินอาหารตามวัยได้น้อย นอกจากจะมีน้ำหนักตัวน้อยแล้ว ยังเสี่ยงต่อภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กด้วย จึงควรตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจางเมื่ออายุ 6-9 เดือนค่ะ

นางสาวสมจิตร เพชรทอง

ลูกชายตัวเล็กมาก ไม่ค่อยกินนม เปลี่ยนนมากลายรอบแล้ว กินข้าวสองเวลา

รศ. พญ.สุภาพรรณ ตันตราชีวธร

รศ. พญ.สุภาพรรณ ตันตราชีวธร

เด็กชายอายุ 10 เดือน น้ำหนัก 7.1 กิโลกรัม ถือว่าน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ ลูกทานข้าววันละ 2 มื้อและนม 12 ออนซ์ ซึ่งน้อยเกินไป เป็นสาเหตุทำให้น้ำหนักน้อย ปกติเด็กอายุ 10 เดือนควรทานข้าววันละ 3 มื้อ แต่ละมื้อประกอบด้วยข้าว 4 ช้อนกินข้าว เนื้อสัตว์หรือตับ1 ช้อนกินข้าว ผัก 1 ช้อนกินข้าว น้ำมันพืช ½ ช้อนชา ผลไม้สุก 3-4 ชิ้นและนมแม่หรือนมดัดแปลงสำหรับทารก 6 ออนซ์ 3 มื้อคุณแม่ลองปรับดูนะคะ ถ้าลูกทานอาหารได้ดีขึ้น น้ำหนักก็จะค่อยๆเพิ่มขึ้นค่ะ

เจนจิรา จันทาบุตร

น้องผ่าคลอด คลอด 9 ก.พ. 2562 กังวลเรื่องสุขภาพของน้องค่ะ เนื่องจากแม่ไม่มีน้ำนม ปั๊มได้วันละไม่เกิน 1 ออนซ์ ลูกไม่ยอมเข้าเต้า ลูกไม่ช่วยดูดกระตุ้นเลยค่ะ ทานนมผง เอส-26 ตั้งแต่แรกคลอด ทำยังไงดีค่ะ ลองใช้มือบีบก็พอมีน้ำนมออกค่ะ

ชุลีกร โยยรัมย์

ชุลีกร โยยรัมย์

ถ้าเจ้าตัวน้อยมีสุขภาพสมบรูณ์แข็งแรงดี และมีพัฒนาการการเจริญเติบโตที่สมวัยก็สบายใจได้ในระดับหนึ่งเลยค่ะ แต่อย่างไรก็ตามเมื่อประเมินน้ำหนักเจ้าตัวน้อยเทียบกับค่าเฉลี่ยตามเกณฑ์อายุถือว่าอยู่ในเกณน้ำหนักน้อยค่ะ ดังนั้นคุณแม่ควรปรึกษากุมารแพทย์เพื่อหาสาเหตุและวางแผนการดูแลรวมทั้งเลือกโภชนาการที่เหมาะสมสำหรับน้องนะคะ ซึ่งจากข้อมูลเบื้องต้นสันนิฐานว่าสาเหตุที่น้องไม่ยอดดูดเต้าเนื่องจากติดขวดนมค่ะ ดังนั้นขอแนะนำเทคนิคในการฝึกให้น้องดูดนมจากเต้าเพิ่มเติมเนื่องจากการให้น้องดูดนมจากเต้าเป็นการกระตุ้นการสร้างน้ำนมที่ดีที่สุดค่ะ • งดขวด จุกนมยาง (ต้องใจแข็งค่ะ) • ป้อนนมลูกด้วยวิธีอื่น (แก้ว/ ช้อน/ หลอด) • อุ้มลูกบ่อยๆ ให้ลูกเคยชินกับไออุ่นจากอกแม่ • ให้ลูกกินนมจากอกเมื่อลูกอารมณ์ดี ไม่หงุดหงิด อย่ารอให้ลูกหิวจัด • เช็คดูว่าลูกกินนมถูกวิธีหรือไม่ อ้าปากกว้างก่อนงับ และอมถึงลานนมหรือไม่ • ปั๊มนมหรือกระตุ้นให้น้ำนมพุ่งก่อนให้ลูกดูด น้องที่ติดจุกจะพอใจเมื่อดูดและมีน้ำนมแม่ทันที จะยอมรับเต้านมแม่ง่ายขึ้น ใช้ดรอปเปอร์หรือไซริงค์หยอดน้ำนมที่หัวนมแม่ เมื่อลูกมีท่าทางหงุดหงิดไม่ยอมรับเต้าแม่ • ปรึกษาคลินิคนมแม่เพิ่มเติมค่ะ ปัญหานี้แก้ไม่ยากถ้าคุณแม่แม่เข้มแข็งและแน่วแน่ค่ะ คุณแม่จะต้องอดทนกับเสียงร้องของลูกเพียงไม่กี่วันเท่านั้น อย่าลืมให้กำลังใจกับลูกนะคะเมื่อลูกยอมดูดนมจากเต้านะคะ

นางสาวธิกัญญา สิมมาวงษ์

คือลูกน้ำหนักค่อนข้างน้อยแม่กังวลมากคือน้องก็ทานข้าวเยอะน่ะแต่ทำไมน้ำหนักน้องไม่ขึ้นค่ะ

รองศาสตราจารย์ พิเศษ แพทย์หญิง สุนทรี รัตนชูเอก

รองศาสตราจารย์ พิเศษ แพทย์หญิง สุนทรี รัตนชูเอก

เด็กที่กินนมแม่มากกว่าข้าวเมื่ออายุใกล้1ปี มักมีสาเหตุจากน้ำนมแม่ที่เริ่มไม่พอหลังอายุ 4-6 เดือน คุณภาพของอาหารตามวัยที่เริ่มให้เมื่ออายุ 4-6 เดือน โดยถ้าน้ำหนักเด็กเริ่มขึ้นได้ไม่ตามเกณฑ์ที่อายุ 4 เดือนก็จะเริ่มอาหารตามวัยที่นอกเหนือจากนมแม่เลย โดยข้าวที่ป้อนช่วงแรกอาจละเอียดมาก และต้องเน้นธาตุเหล็ก เพราะเด็กที่กินนมแม่จะเริ่มขาดธาตุเหล็กที่อายุ 4-6 เดือน นอกจาดนั้นต้องไม่ลืมเติมน้ำมันพืช แนะนำให้ใช้น้ำมันรำข้าวใส่ มื้อละ 1 ช้อนชา ในนมแม่มีพลังงานจากไขมันเกือบครึ่งหนึ่ง การให้อาหารตามวัยแทนนมแม่ ก็ควรจะได้สารอาหารและพลังงานในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน ผักที่ใส่ในระยะแรกอาจต้มจนนิ่ม อาหารตามวัยต้องหยาบและข้นขึ้นตามวัย ผักใบเขียวควรสุกพอดี ไม่มากไปเพื่อจะได้มีวิตามินสำหรับทารก เนื้อสัตว์ก็เป็นสิ่งจำเป็นต่อการเจริญเติบโตของทารก

คุณแม่สามารถดูปริมาณและสัดส่วนของอาหารตามวัยที่แนะนำในทารกแต่ละวัยในสมุดสีชมพู หน้าที่มีรูปอาหารเสริม

หลังอายุ 1 ปี เด็กควรได้รับอาหาร 3 มื้อ และนมให้ระหว่างมื้ออีก 3 ครั้ง โดยนมก่อนนอนจะเป็นมื้อสุดท้าย การกินนมจนหลับคาปาก ไม่ว่าจะเป็นนมแม่และนมผง ก็ทำให้ฟันผุได้เช่นเดียวกันค่ะ

อยากเห็นกราฟการเจริญเติบโตของเด็กตั้งแต่เกิดค่ะ เพื่อจะได้ประเมินปัญหาได้เฉพาะเจาะจงและถูกต้องมากขึ้นค่ะ

รวีวรรณ สุวรรณสโรช

ลูกอายุ 2 เดือน น้ำหนัก 4.7 kg (น้ำหนักแรกเกิด 3.44 kg) ลูกแพ้โปรตีนนมวัวค่ะ ตอนนี้ทานนมผสมอยู่ (นมแม่+นมนูทรามีเยน) อยากทราบว่า น้ำหนักลูกถือว่าขึ้นน้อย หรือต่ำกว่าเกณฑ์ไหมคะ

รองศาสตราจารย์ พิเศษ แพทย์หญิง สุนทรี รัตนชูเอก

รองศาสตราจารย์ พิเศษ แพทย์หญิง สุนทรี รัตนชูเอก

น้ำหนักที่ 2 เดือน เมื่อเปรียบเทียบกับกราฟการเติบโตของเด็กทารกไทย ยังอยู่ในเกณฑ์ปกติคะ ทั้งเด็กเพศชายและหญิง

คุณแม่สามารถจุดน้ำหนักตามแต่ละอายุในสมุดสุขภาพเด็กได้เองคะ เพื่อติดตามการเจริญเติบโต ทุกครั้งที่ไปรับบริการในรพ.นะคะ

คุณแม่ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีนมวัว โปรตีนนมวัว และเนยเป็นส่วนประกอบ ปัจจุบันมีการนำนมมาเป็นส่วนประกอบของขนมและอาหารแทนกะทิจากมะพร้าวคะ การหลีกเลี่ยงโปรตีนนม เด็กมากกว่า 95% สามารถหายจากการแพ้ได้หลังอายุ 1 ปีค่ะ

ลัดดาวัลย์ ศิริจินดามณีรัตน์

ลูกอายุ7เดือนคะ นน 6.7 kgทานนมนูตรามิเยน ทานนมน้อย ทานข้าวก็น้อย น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ ควรมีวีธีการอย่างไรดีคะ หรือควรเปลี่ยนนมคะ ลูกแพ้นมวัวคะ

รศ. พญ.สุภาพรรณ ตันตราชีวธร

รศ. พญ.สุภาพรรณ ตันตราชีวธร

นมที่ใช้ทดแทนนมวัวในทารกที่แพ้นมวัว ได้แก่ นมถั่วเหลือง นมสูตรโปรตีนที่ผ่านการย่อยอย่างเต็มที่ และนมสูตรกรดอะมิโน นมนูตรามิเยนที่ลูกทานอยู่เป็นนมสูตรโปรตีนที่ผ่านการย่อยอย่างเต็มที่ โดยทั่วไปสามารถใช้ในทารกที่แพ้นมวัวได้ผล 90-95% อย่างไรก็ตามนมที่โปรตีนผ่านการย่อยมักมีรสชาติขม แตกต่างจากนมวัวที่ลูกเคยทาน ทำให้ลูกกินน้อย ซึ่งมักเป็นในช่วงแรกๆหลังเปลี่ยนนม แต่เมื่อใช้ไปซักระยะ ลูกมักทานได้ อาการต่างๆของการแพ้นมวัวก็จะหายไป และน้ำหนักตัวก็จะดีขึ้นค่ะ

ในกรณีที่เปลี่ยนนมแล้ว 2-4 สัปดาห์ อาการของการแพ้นมวัวยังไม่ดีขึ้น อาจพิจารณาเปลี่ยนนมเป็นนมสูตรโปรตีนที่ผ่านการย่อยอย่างเต็มที่ชนิดอื่น หรือนมสูตรกรดอะมิโน

ນາງ ພອນທິບ ພົມມະລີ

ເປັນເດັກທີ່ກິນນົມນ້ອຍ ຄັ້ງລະສອງອອນ ຖ້າໃຫ້ດູດເອງຈະດູດແຕ່ອອນດຽວບໍ່ຍອມດູດແລ້ວແມ່ຕ້ອງຄອຍຕັກປ້ອນໃຫ້ຫມົດກິນວັນປະມານສອງຄັ້ງ ຖ້າໃຫ້ກິນເກີນກໍ່ຈະອວກອອກມາ ເຫມືອນກະເພາະອາຫານເຂົານ້ອຍຫລາຍ ກິນເຂົ້າສອງມື້ຕໍ່ວັນປະມານ ຫົກບ່ວງແກງ ແຕ່ກິນເຂົ້າດີ ມາຊ່ວງປະມານເດືອນທີ່ແລ້ວເຂົາມີອາການຄືດຄາດໃນລຳຄໍເຫມືອນມີເສມຫະແລ້ວຈະມັກອວກອອກມາເປັນເສມຫະຫນຽວໆວັນຫນຶ່ງປະມານສອງຫາສາມຄັ້ງພາໄປກວດທີ່ໂຮງຫມໍ ທ່ານຫມໍກໍ່ບອກບໍ່ເປັນຫຍັງ ແບບນີ້ເປັນໄປໄດ້ບໍວ່າແມ່ນອາການແພ້ນົມງົວ
ບໍ(ກິນນົມຜົງປະສົມນົແມ່) ຂໍຄຳແນາະນຳເລື່ອງເພີ່ມນໍ້າຫມັກຫລືຄວນປ່ຽນກິນນົມຍີ່ຫໍ້ໃດຕອນນີ້ກຸ້ມໃຈເລື່ອງນໍ້າຫນັກຕົກເກນຫລາຍຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫລືອແດ່

รศ. พญ.สุภาพรรณ ตันตราชีวธร

รศ. พญ.สุภาพรรณ ตันตราชีวธร

ອາການທີ່ລູກເປັນບໍ່ໜ້າຈະເກີດຈາກການແພ້ນົມງົວ ເພາະອາການຂອງການແພ້ນົມງົວມັກເກີດພາຍໃນ 1 ອາທິດຫຼັງໄດ້ຮັບນົມງົວ ແຕ່ລູກເລີ່ມມີອາການເມື່ອອາຍຸ 8 ເດືອນ ຈຶ່ງໜ້າຈະເກີດຈາກສາເຫດອື່ນ

ລູກອາຍຸ 9 ເດືອນ ໜັກ 6.2 ກິໂລ. ຖືວ່ານ້ຳໜັກຫນ້ອຍກວ່າເກນ ຈາກປະຫວັດການກິນອາຫານພົບວ່າ ລູກກິນນົມແລະເຂົ້າໄດ້ຫນ້ອຍ ປົກກະຕິເດັກອາຍຸ 9 ເດືອນຄວນກິນນົມແມ່ຫລືນົມດັດແປງສຳລັບເດັກນ້ອຍມື້ລະ 2-3 ເຕົ້າ ເຕົ້າລະ 6-8 ອອນ ຮ່ວມກັບອາຫານຕາມໄວມື້ລະ 2 ຄາບ ແຕ່ລະຄາບປະກອບດ້ວຍເຂົ້າ 4 ບ່ວງກິນເຂົ້າ ປະສົມກັບຜັກທີ່ອ່ອນນຸ່ມ ກິ່ນບໍ່ແຮງ 2 ບ່ວງກິນເຂົ້າ ອາຫານທີ່ມີໂປຣຕີນ ເຊັ່ນ ຊີ້ນສັດ ໄຂ່ ຫລື ຕັບສັບ ຫລື ບົດ 1-2 ບ່ວງກິນເຂົ້າ ແລະ ນ້ຳມັນພືດ ½ ບ່ວງກາເຟ ແມ່ຄວນຄ່ອຍໆ ເພີ່ມປະລິມານອາຫານແລະນົມຂອງລູກເທື່ອລະໜ້ອຍ ໂດຍອາດເພີ່ມປະລິມານໃນແຕ່ລະມື້ ຫລື ຖ້າລູກກິນໄດ້ຫນ້ອຍກໍອາດເພີ່ມຈຳນວນຄາບອາຫານແລະນົມ ໂດຍປ້ອນເລື້ອຍຂຶ້ນ ເມື່ອລູກກິນໄດ້ຫລາຍຂຶ້ນ ນ້ຳໜັກກໍຈະເພີ່ມຂຶ້ນ

อาการที่ลูกเป็นไม่น่าจะเกิดจากการแพ้นมวัวค่ะ เพราะอาการของการแพ้นมวัวมักเกิดภายใน 1 สัปดาห์หลังได้รับนมวัว แต่ลูกเริ่มมีอาการเมื่ออายุ 8 เดือน จึงน่าจะเกิดจากสาเหตุอื่น

ลูกอายุ 9 เดือน หนัก 6.2 กก. ถือว่าน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ จากประวัติการกินอาหารพบว่า ลูกกินนมและข้าวได้น้อย ปกติเด็กอายุ 9 เดือนควรกินนมแม่หรือนมดัดแปลงสำหรับทารกวันละ 2-3 ขวดๆ ละ 6-8 ออนซ์ ร่วมกับอาหารตามวัยวันละ 2 มื้อ แต่ละมื้อประกอบด้วยข้าว 4 ช้อนกินข้าว ผสมกับผักที่อ่อนนุ่ม กลิ่นไม่แรง 2 ช้อนกินข้าว อาหารที่มีโปรตีน เช่น เนื้อสัตว์ ไข่ หรือตับสับหรือบด 1-2 ช้อนกินข้าว และน้ำมันพืช ½ ช้อนชา คุณแม่ควรค่อยๆ เพิ่มปริมาณอาหารและนมของลูกทีละนิด โดยอาจเพิ่มปริมาณในแต่ละมื้อ หรือถ้าลูกกินได้น้อยก็อาจเพิ่มจำนวนมื้ออาหารและนม โดยป้อนบ่อยขึ้น เมื่อลูกกินได้มากขึ้น น้ำหนักก็จะเพิ่มขึ้นค่ะ

ฝากคำถามถึงคุณหมอ